Categorie: Surprising Crete

De Mazzel van de Maagd

Een van de allerleukste tradities op Kreta is het midzomerfestival, de Klidonas. Volgens de overlevering gaan de ongehuwde meisjes en vrouwen van het dorp naar de fontein aan de vooravond van Sint-Jan (23 juni) en een van hen vult een pot met water. Het water wordt vervolgens in een kruik gegoten en elk meisje dropt er een “rizikari” in, een persoonlijke geluksbrenger. De kruik wordt bedekt met een rood doek, gebonden met een touwtje, en gedurende de nacht op het dorpsplein achtergelaten “om te baden in het sterrenlicht”.

Tegelijkertijd verzamelen de mannen en jongens van het dorp de gedroogde 1-mei-kransen en ontsteken een vreugdevuur, vrolijk begeleid door muziek en dans. De mannen springen drie maal door het vuur, terwijl zij wensen van geluk en gezondheid uitspreken. Na dit ritueel zouden de meisjes in een droom een visioen krijgen over hun toekomstige geliefde.

Opdat de magie van de sterren niet verloren zou gaan, wordt de kruik de volgende ochtend voor zonsopgang in huis genomen. In de namiddag verzamelen de vrouwen zich met hun familie en vrienden, de kruik wordt geopend en elk neemt willekeurig een geluksbrenger uit de pot. Een Kretenzische muzikant en een tekstdichter zijn ook van de partij, en telkens een geluksbrenger wordt bovengehaald, spreekt de dichter een “mantinada” uit, een kort gedichtje waarin een toekomstvoorspelling vervat zit. Omdat een mantinada altijd dubbelzinnig is en niemand weet aan welke vrouw de geluksbrenger toebehoort, zal er in het publiek een levendige discussie ontstaan over de betekenis ervan.

Nadat alle objecten uit de kruik zijn verwijderd, wordt het water in een ruime put gegoten, die met het rode doek wordt bedekt. De huwbare jongens en meisjes steken vervolgens hun hoofd onder het doek en de meisjes laten één voor één hun geluksbrenger in de put vallen. In de gevormde golven zien zij nu het gelaat van de persoon met wie zij uiteindelijk zullen trouwen.


Post Pantomime

Terwijl ten huize Grom nog steeds stevig gehakketakt wordt over exit, monkeys en circuses, heeft de plaatselijke horeca al opvang voorzien.

De Staf van de Schaper

Indien je onstuitbare waanvoorstellingen krijgt bij de aanblik van deze Kretenzische schaapherder en meteen je biezen wil gaan pakken richting de Lefka Ori (*) met het oog en de hoop op een bucolische idylle, dan moet ik je helaas twee maal teleurstellen.

Vooreerst, snoepjes als deze hebben in deze precaire tijden hun stoffelijke en financiële meerwaarde ontdekt en lopen nu rondjes op de catwalk.

Vervolgens, ik wou het eigenlijk over zijn traditionele, onafscheidelijke Kretenzische wandelstok hebben, de “katsouna“. Sorry.

De katsouna symboliseert de Kretenzische trots en traditie. De ouderen in de dorpen houden constant een katsouna in de hand, om hen te helpen bij het lopen of om onverharde bergwegels en paden te beklimmen.

Voor schaapherders is de wandelstok onontbeerlijk bij hun lange tochten langs berg en dal, om hun buidel met lunch en water over de schouder te dragen of een recalcitrant schaap met het gebogen handvat om de nek tot de orde te roepen. In oorlogstijd was het een beducht, dodelijk wapen, dat de Kretenzische verzetslieden met veel enthousiasme hanteerden. Om die reden werd de katsouna voor een lange tijd verboden.

Katsounas worden nog steeds handgemaakt uit het hard, knoestig hout van de Ampelitsia-boom en zijn in toeristische centra vlot verkrijgbaar.

(*) White Mountains. Om deze tijd hebben de herders hun schapen naar hogergelegen gebieden gebracht.

Matala, tomorrow never comes

Matala Hippie Festival 2014 (eigen foto)

Matala Beach Festival 2019 (credits mijn vriend en tandarts George Vardakis, die zich nowadays toelegt op het fotograferen van getatoeëerde jonge goden)

Wat in 2011 begon als een wilde droom – het terugvinden en samenbrengen van de hippies die in de jaren 60-70 de holen (antieke grafkamers) in de krijtrotsen van Matala bevolkten – groeide uit tot een jaarlijks immens populair muziekfestival, dat op het eiland zijns gelijke niet kent.

Jammer genoeg veranderde het “Hippies-Festival” mettertijd van naam, verhuisde van het strand naar een dorpsplaats, verkoopsstalletjes en handeltjes grepen in toenemende mate wild om zich heen.

Het authentieke karakter van de sixties en seventies verdween, samen met de oorspronkelijke kleurrijke, vredelievende oud-hippies (zoals wij). Weg was de roes van weleer, weg ook de euforie dat er geen morgen zou komen.

Wie wel bleef komen, was het schoon volk. Zo schoon, dat zij nog altijd een potje bij me mogen breken.